درماتیت آتوپیک

مطب دکتر شهریار نظری · ۶ اکتبر ۲۰۲۶

درماتیت آتوپیک یک بیماری مزمن پوستی است که با بثورات و خارش مکرر مشخص می‌شود و در دوران نوزادی و کودکی ایجاد می‌شود اما می‌تواند در بزرگسالی نیز رخ دهد. این بیماری اغلب با سابقه شخصی یا خانوادگی درماتیت آتوپیک، رینیت آلرژیک یا آسم همراه است.

درماتیت آتوپیک یک بیماری پوستی با شیوع رو به افزایش است. تخمین زده می‌شود که امروزه تقریباً از هر پنج کودک، یک نفر (20٪) به آن مبتلا می‌شود. این بیماری معمولاً در سال اول زندگی ظاهر می‌شود.

درماتیت آتوپیک مسری نیست.

علائم درماتیت آتوپیک چیست؟

تظاهرات بالینی درماتیت آتوپیک بسته به سن بیمار و شدت بیماری متفاوت است. خشکی پوست در هر مرحله از بیماری وجود دارد. عفونت های ویروسی، باکتریایی و قارچی در بیماران مبتلا به درماتیت آتوپیک شایع تر است. درماتیت آتوپیک بدون خارش قابل تشخیص نیست.

خارش شدید، برجسته‌ترین و آزاردهنده‌ترین علامت درماتیت آتوپیک است. خارش شدید می‌تواند به طور قابل توجهی بر کیفیت زندگی بیماران تأثیر بگذارد. اختلال در الگوهای خواب، به ویژه، بر زندگی تحصیلی و کاری آنها تأثیر می‌گذارد.

علل درماتیت آتوپیک چیست؟

عوامل ژنتیکی (ارثی)، ایمونولوژیک و محیطی در ایجاد درماتیت آتوپیک نقش دارند. هشتاد درصد از بیماران نسبت به آلرژن‌های موجود در هوا مانند آلرژن‌های گرد و غبار خانه، گرده‌ها و کپک و همچنین آلرژن‌های غذایی حساسیت بیش از حد دارند. همچنین تصور می‌شود که باکتری‌ها در ایجاد درماتیت آتوپیک نقش دارند.

عواملی که باعث تشدید بیماری می‌شوند:

• عفونت‌های پوستی

• برخی غذاها

• مواد حساسیت‌زا (مایت‌های گرد و غبار خانگی، موی حیوانات، فرش و غیره)

• عوامل عاطفی (استرس)

• شرایط آب و هوایی (خشکی، هوای سرد و غیره)

روش های درمان درماتیت آتوپیک چیست؟ آیا درمان قطعی دارد؟

تقریباً نیم قرن است که از داروهای موضعی کورتیکواستروئیدی با قدرت‌های مختلف در درمان درماتیت آتوپیک استفاده می‌شود. این داروها عوارض جانبی مختلفی بر روی پوست دارند (نازک شدن، عفونت‌های پوستی، ترک‌های پوستی، گشاد شدن مویرگ‌ها، خونریزی داخل پوستی و غیره) و همچنین می‌توانند در صورت استفاده در نواحی وسیع، عوارض جانبی سیستمیک ایجاد کنند. بنابراین، کرم‌های کورتیکواستروئیدی فقط باید تحت نظر پزشک استفاده شوند.

همانند تمام زمینه‌های پزشکی، نوآوری‌ها و گزینه‌های درمانی جدیدی در درمان درماتیت آتوپیک در حال ظهور هستند. به عنوان مثال، داروهای جدیدی که حاوی استروئید (کورتیزون) نیستند و عوارض جانبی ذکر شده در بالا را ندارند، توسعه یافته‌اند. این داروها جذب بسیار کمی از طریق پوست دارند و می‌توانند با خیال راحت، به ویژه در نوزادان و بزرگسالان، حتی در نواحی حساس و نواحی وسیع، استفاده شوند.

برای جلوگیری از تشدید درماتیت آتوپیک، می‌توان اقدامات احتیاطی زیر را انجام داد:

• برای جلوگیری از خشکی پوست باید به طور مداوم از مرطوب کننده ها استفاده شود.

• لباس‌های نخی و با بافت نرم باید ترجیح داده شوند.

• آب حمام باید ولرم باشد و از صابون‌های مرطوب‌کننده یا پاک‌کننده‌های بدون صابون استفاده شود. خشک کردن باید به آرامی و با فشار دادن انجام شود و از مالش شدید با حوله خودداری شود.

• از تغییرات شدید دما و رطوبت باید اجتناب شود.

• باید از برخی عوامل مشکوک (مانند موی حیوانات، مایت‌های گرد و غبار خانگی، برخی غذاها، صابون‌ها و مواد شوینده، حلال‌های شیمیایی، سفیدکننده‌ها، رنگ‌ها، پارچه‌های پشمی و مصنوعی، لوازم آرایشی و عطرها) اجتناب شود.

• کرم‌ها و پمادهای مختلف حاوی کورتیزون یا بدون کورتیزون، که در درمان استفاده می‌شوند، باید تحت نظر پزشک استفاده شوند.

• باید از روکش‌های ضد حساسیت که مانع از عبور مایت‌های گرد و غبار (که معمولاً به عنوان مایت‌های گرد و غبار خانگی شناخته می‌شوند) می‌شوند، روی تخت‌ها استفاده شود و از خوابیدن روی سطوحی مانند صندلی‌های راحتی و مبل‌هایی که با روکش‌های مخصوص پوشیده نشده‌اند، خودداری شود. محصولاتی که مایت‌های گرد و غبار را از بین می‌برند، باید به طور منظم روی فرش‌ها، صندلی‌های راحتی و مبل‌ها استفاده شوند.

• حیوانات خانگی، گل و گیاه نباید در خانه نگهداری شوند؛ از بالش پر، لحاف و لباس پشمی نباید استفاده شود.

منبع آرشیوی

مقاله اصلی را از سایت قدیمی باز کنید.