ریزش مو در اصطلاح پزشکی «آلوپسی» نامیده می‌شود. اگرچه مو حیاتی نیست، اما عملکردهای روانی بسیار مهمی دارد.
ریزش مو می‌تواند به ویژه برای زنان استرس‌زا باشد. هر تار مو یک چرخه زندگی دارد. این چرخه‌ها عبارتند از یک مرحله فعال (مرحله آناژن) که تقریباً سه سال یا بیشتر طول می‌کشد، و بلافاصله پس از آن یک مرحله انتقالی (مرحله کاتاژن) که چند روز طول می‌کشد، و سپس یک مرحله استراحت (مرحله تلوژن) که حدود سه ماه طول می‌کشد. مو تقریباً 0.4 میلی‌متر در روز رشد می‌کند. در شرایط عادی، ما تقریباً 50 تا 150 تار مو را هر روز از سر خود از دست می‌دهیم. در موارد ریزش غیرطبیعی مو، این تعداد افزایش می‌یابد و بیمار از تجمع بیش از حد مو در شانه، مجرای خروجی آب حمام و روشویی و لباس‌ها شکایت می‌کند.
علل ریزش مو
ریزش مو بر اساس برگشت‌پذیر بودن یا نبودن به دو دسته تقسیم می‌شود: بدون اسکار (برگشت‌پذیر) و اسکار (برگشت‌ناپذیر).
شایع‌ترین علت ریزش موی برگشت‌پذیر، آلوپسی با الگوی مردانه (آندروژنتیک) است. این بیماری که با نازک شدن مو شروع می‌شود، در مردان شدیدتر است. این بیماری که زمینه ژنتیکی دارد، در مراحل اولیه با دارو (مینوکسیدیل) و در مراحل بعدی با پیوند مو درمان می‌شود.
یکی از علل مهم آلوپسی بدون اسکار، که به اشتباه به عنوان کچلی پوست سر شناخته می‌شود، آلوپسی آره‌آتا است. در رایج‌ترین شکل خود، این بیماری شامل ریزش موی تکه‌ای در پوست سر است. اگرچه می‌تواند خود به خود برطرف شود، موارد شدید ممکن است با کورتیکواستروئیدها، مینوکسیدیل و نوردرمانی (PUVA) درمان شوند.
در بیماری دیگری به نام تلوژن افلوویوم، که با ریزش ناگهانی و قابل توجه مو مشخص می‌شود، موها در عرض ۳ تا ۴ ماه نازک و کم‌پشت می‌شوند. این اتفاق می‌تواند به صورت فیزیولوژیکی در دوره نوزادی و پس از زایمان رخ دهد. علاوه بر این، بیماری‌های عفونی شدید، بیماری‌های مزمن جدی، اعمال جراحی بزرگ، کم‌کاری تیروئید، داروهای مورد استفاده برای صرع، هورمون‌ها و فلزات سنگین همگی می‌توانند باعث این بیماری شوند. درمان در درجه اول شامل حذف عواملی است که منجر به این بیماری می‌شوند. علاوه بر این، کمبود آهن، پروتئین و روی، پرتودرمانی، سیفلیس و عفونت‌های قارچی نیز می‌توانند باعث ریزش موی بدون اسکار شوند.
مهم است به یاد داشته باشید که، به خصوص در خانم‌ها، جمع کردن مو در پشت سر یا نگه داشتن مداوم عینک آفتابی روی سر مانند گیره مو نیز می‌تواند باعث آلوپسی کششی شود.
در آلوپسی اسکار (برگشت‌ناپذیر)، فولیکول مو از بین می‌رود و رشد مجدد آن غیرممکن می‌شود. این بیماری می‌تواند در نتیجه سوختگی‌های شدید شیمیایی یا حرارتی، سرطان‌های پوست، پرتودرمانی، برخی عفونت‌های قارچی شدید و برخی بیماری‌های جدی پوستی رخ دهد.
تشخیص
• مدت بیماری، سن شروع، عودها و گستردگی
• علائم (سوزش، خارش، مور مور شدن قبل از فعال شدن بیماری یا همزمان با رشد مو)
• بدتر شدن به دلیل استرس
• استعداد ژنتیکی
• یافته‌های رایج در معاینه فیزیکی باید شامل موارد زیر باشد:
• ریزش موی موضعی بیضی یا گرد
• ممکن است موهای کوتاه و مخروطی در نواحی آسیب‌دیده یافت شوند (علامت تعجب: مو)
• به صورت لکه‌های تکی یا چندتایی روی پوست سر و صورت ظاهر می‌شود. با این حال، می‌تواند در نواحی مودار نیز ایجاد شود.
• می تواند به صورت ریزش کامل مو (A. Totalis) یا ریزش کامل موهای بدن (A. Universalis) تظاهر کند.
• بدون جای زخم.
• التهاب قابل توجه بالینی نادر است اما می تواند رخ دهد.
درمان
موفقیت درمان به سن شروع و وسعت بیماری بستگی دارد. اگر در اوایل کودکی شروع شود، پیش آگهی ضعیف است. اگر بیمار در عرض ۲-۶ ماه به درمان پاسخ ندهد، ممکن است درمان دیگری امتحان شود.
درمان‌های غیرجراحی:
گزینه‌های درمانی شامل کورتیکواستروئیدها، PUVA، مینوکسیدیل موضعی، پروتزهای مو، حمایت روانی، دی بوتیل استر اسید اسکواریک، دی فنیل سیکلوپروپنون و سیکلوسپورین است. برای آلوپسی قارچی، ممکن است دارو به مدت 6 تا 12 هفته ضروری باشد، که گاهی اوقات با شامپوهایی (حاوی سولفید سلنیوم یا کتوکونازول) تکمیل می‌شود. برای آلوپسی با الگوی مردانه، مینوکسیدیل موضعی (داروی کاهنده فشار خون)، پروکاپیل 5٪ یا فیناستراید خوراکی (فقط برای مردان) ممکن است استفاده شود. بسیاری از مردان و زنانی که ریزش موی الگوی مردانه و زنانه دارند، عموماً راضی هستند و نیازی به درمان ندارند. برای کسانی که به دنبال درمان پزشکی هستند، مینوکسیدیل موضعی (داروی کاهنده فشار خون) یا فیناستراید خوراکی (فقط برای مردان) ممکن است استفاده شود.
جراحی
جراحی جایگزینی جزئی مو در موارد منتخب قابل انجام است.
پیشگیری
برخی از انواع ریزش مو را می‌توان با کاهش استرس، داشتن یک رژیم غذایی خوب و متعادل، آگاهی بیشتر از تکنیک‌های مراقبت از مو و (در صورت امکان) اجتناب از مصرف داروهایی که باعث ریزش مو می‌شوند، پیشگیری کرد. ریزش موی ناشی از عفونت‌های قارچی را می‌توان با تمیز نگه داشتن مو و عدم استفاده مشترک از وسایلی مانند کلاه و شانه با دیگران پیشگیری کرد. گاهی اوقات می‌توان با استفاده از داروهای خاص از ریزش موی الگوی مردانه نیز جلوگیری کرد.
نتیجه‌گیری و توصیه‌ها
صرف نظر از علت ریزش مو، اگر کسی این مشکل را تجربه می‌کند، باید بدون وحشت با یک متخصص پوست مشورت کند. مهم است به یاد داشته باشید که گاهی اوقات راه حل می‌تواند بسیار ساده باشد.
منبع آرشیوی
مقاله اصلی را از سایت قدیمی باز کنید.
← همه مقالات